Problem narodził się pięć lat temu, a dokładnie 1 czerwca 2021 r. To wtedy, na mocy nowelizacji przepisów drogowych, piesi zyskali pierwszeństwo nie tylko podczas przechodzenia przez przejście, ale także wchodząc na nie. Kierowca, widząc pieszego zbliżającego się do zebry, nie ma innego wyjścia jak zacząć hamować.
To właśnie w tym momencie rowerzyści uznali, że rozszerzone pierwszeństwo dotyczy także ich i przejazdów rowerowych. Nie dostrzegli jednak prostego faktu. Pieszych i rowerzystów dotyczą dwa całkowicie inne przepisy. Konkretnie:
Rozróżnienie tych dwóch zapisów prowadzi do prostego wniosku. Kierujący rowerem uzyskuje pierwszeństwo przed pojazdem tylko w jednym przypadku. Wtedy, gdy już wjedzie na przejazd dla rowerów. Wcześniej pierwszeństwa nie ma. Może sobie je jedynie uzurpować.
Zastanówmy się nad sensem takiej konstrukcji prawnej. Czemu rowerzyści, tak jak piesi, nie mają pierwszeństwa przed wjechaniem na przejazd? Ponieważ go mieć... nie mogą. Rower, jadący z prędkością 20 km/h (a to nie jest przesadnie szybko), pokonuje 5,5 metra każdej sekundy. To tyle, ile szerokości ma droga z dwoma pasami ruchu. W ciągu 3 sekund przejeżdża zatem 16,5 metra. To prawie dwa razy tyle, ile wynosi szerokość kortu tenisowego.
Rower porusza się zbyt szybko i pokonuje zbyt dużą odległość w krótkim czasie, aby kierowca miał w większości przypadków szansę dostrzec go w ruchu miejskim. Kierowcy musieliby zazwyczaj hamować przed przejazdami i rozglądać się. Tak szeroko zapisane uprawnienie mocno by tamowało ruch i paradoksalnie nie poprawiało bezpieczeństwa. Ustawodawca uznał zatem, że za bezpieczeństwo na przejeździe rowerowym kierowca i cyklista muszą być współodpowiedzialni. Stąd zawężone pierwszeństwo.
Jak mantrę warto powtarzać jeszcze jedną rzecz. Takie zasady dotyczą nie tylko rowerzystów, ale również kierujących rowerami elektrycznymi, hulajnogami elektrycznymi, urządzeniami transportu osobistego oraz osobom poruszającym się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch.
Nieprawidłowe rozumienie art. 27 ustawy PoRD i przypisywanie sobie nienależnego pierwszeństwa przez rowerzystów przed wjechaniem na przejazd prowadzi do dwóch sytuacji. Po pierwsze, w miastach dochodzi do dużej liczby zdarzeń, których sprawcami zostają rowerzyści. Po pojawieniu się policji na miejscu kierujący rowerami są naprawdę mocno zdziwieni werdyktem.
Po drugie i poważniejsze, złe rozumienie prawa tworzy realne zagrożenie dla rowerzystów. Oni w starciu z samochodami nie mają dużych szans. Podczas zdarzenia mogą odnieść poważne obrażenia, ewentualnie skrajnie ryzykują swoim życiem. Dlatego warto cały czas powtarzać, że obecny stan prawny daje rowerzyście pierwszeństwo tylko po wjechaniu na przejazd. Jeżeli na przejazd pierwszy wjedzie samochód, to cyklista musi zacząć hamować i przepuścić samochód.