Informacja o możliwych zamknięciach pojawiła się podczas zebrania pracowników w Sindelfingen. Michael Schiebe, członek zarządu Mercedesa odpowiedzialny za produkcję, miał powiedzieć, że jeżeli nie uda się uzgodnić działań obniżających koszty, koncern będzie musiał zamknąć jeden zakład zajmujący się montażem samochodów oraz jeden zakład produkujący podzespoły. Mercedes podkreśla jednocześnie, że jego celem jest zachowanie wszystkich niemieckich fabryk.
To jednak nie jest już tylko ogólna dyskusja o oszczędnościach. W ostatnich tygodniach zarząd przedstawił pracownikom znacznie bardziej konkretny plan. Jednym z jego elementów ma być wydłużenie tygodnia pracy z obecnych 35 do 38 godzin bez proporcjonalnego zwiększenia wynagrodzenia. Handelsblatt informował, że rozmowy w tej sprawie już trwają, a zarząd rozważa również, czy nowe rozwiązanie miałoby obowiązywać czasowo, czy na stałe.
Problem jest tym większy, że niemieckie fabryki Mercedesa mają obecnie większe możliwości produkcyjne, niż potrzebuje koncern. Według Handelsblatt trzy główne zakłady samochodowe w Sindelfingen, Rastatt i Bremie mogą łącznie wyprodukować około 900 tys. samochodów rocznie, po mniej więcej 300 tys. na każdy zakład. Mercedes już ograniczył niemieckie moce produkcyjne o około 10 proc. w porównaniu z 2024 rokiem, a mimo to zarząd uważa, że są one nadal zbyt duże.
Co ciekawe, podobny problem szczególnie mocno widać właśnie w Sindelfingen. To jeden z najważniejszych zakładów Mercedesa, w którym powstaje między innymi Klasa S i gdzie znajduje się centrum rozwoju firmy. Według Handelsblatt produkcja Klasy S odbywa się obecnie tylko na jednej zmianie. Powodem jest słabszy popyt na ten model, szczególnie na rynku chińskim.
Jednocześnie Mercedes nie zamierza pozostawiać swoich zakładów bez nowych modeli. W Rastatt właśnie rozpoczęła się produkcja nowego GLA, zarówno w wersji elektrycznej, jak i hybrydowej. Niemiecki zakład dostał przy tym inwestycję sięgającą kilkuset milionów euro. W Bremie trwa natomiast rozruch produkcji elektrycznego GLC, a Sindelfingen przygotowuje się do produkcji nowych elektrycznych modeli Mercedes-AMG.
To pokazuje, dlaczego sytuacja jest bardziej skomplikowana, niż sugerowałaby sama groźba zamknięcia fabryk. Mercedes nadal inwestuje w niemieckie zakłady i chce w nich produkować nowe samochody. Jednocześnie próbuje zmniejszyć ich koszty i lepiej dopasować możliwości produkcyjne do rzeczywistego popytu.
Najbardziej zaskakującym elementem całej układanki jest jednak Kecskemét na Węgrzech. Mercedes właśnie zakończył tam ogromną rozbudowę zakładu. Inwestycja kosztowała około miliarda euro, powierzchnia fabryki zwiększyła się z 200 do 440 hektarów, a zakład dostał między innymi nowe hale produkcyjne, drugą tłocznię, nową lakiernię i linię montażu baterii. W lipcu ruszyła tam również produkcja nowej elektrycznej Klasy C.
Kecskemét może obecnie produkować do 400 tys. samochodów rocznie. Dla porównania wszystkie niemieckie fabryki Mercedesa mają mieć docelowo łączną zdolność produkcyjną na poziomie około 900 tys. samochodów. Handelsblatt podaje przy tym, że koszty pracy w węgierskim zakładzie są około 75 proc. niższe niż w Niemczech. To właśnie dlatego zarząd Mercedesa przekonuje, że zwiększenie produkcji na Węgrzech może pomóc utrzymać część miejsc pracy w Niemczech.
Mercedes już wcześniej zapowiedział, że do 2027 roku chce obniżyć koszty produkcji jednego samochodu o 10 proc. względem poziomu z 2024 roku. Firma zwiększa automatyzację, wykorzystuje sztuczną inteligencję, a jednocześnie chce zwiększyć udział produkcji w krajach o niższych kosztach. Koncern zapowiadał również zmniejszenie globalnych mocy produkcyjnych do około 2,2 mln samochodów w 2028 roku.
To właśnie dlatego niemieccy pracownicy patrzą na Kecskemét z dużą nieufnością. W lipcu Michael Schiebe przekonywał w rozmowie z Handelsblatt, że rozbudowa węgierskiej fabryki ma pomóc w utrzymaniu miejsc pracy w Niemczech. Jednocześnie wskazywał, że pracownik w Kecskemét przepracowuje więcej godzin, a absencja chorobowa jest tam niższa. Dla niemieckich związkowców to jasny sygnał, gdzie Mercedes może szukać oszczędności.
Groźba zamknięcia dwóch zakładów pojawiła się w szczególnie nerwowym momencie. 21 września w całych Niemczech odbył się dzień protestu IG Metall przeciwko zwolnieniom i kolejnym programom oszczędnościowym w branży motoryzacyjnej. Według związku w akcjach uczestniczyło około 175 tys. pracowników producentów samochodów i ich dostawców. W samym Sindelfingen przed zakładem Mercedesa zebrało się około 20 tys. osób.
Teraz konflikt może się zaognić. 7 października mają rozpocząć się negocjacje płacowe w niemieckim przemyśle metalowym i elektrotechnicznym. IG Metall domaga się 5-proc. podwyżek dla około 900 tys. pracowników w Badenii-Wirtembergii oraz udziału załogi w zyskach firm. Zarząd Mercedesa w tym samym czasie przekonuje jednak, że niemieckie fabryki muszą stać się tańsze i bardziej produktywne.
Na razie nie wiadomo, które zakłady mogłyby zostać zamknięte. Mercedes ma w Niemczech trzy główne fabryki samochodów w Sindelfingen, Rastatt i Bremie oraz kilka zakładów produkujących napędy i komponenty, między innymi w Untertürkheim, Berlinie, Hamburgu i Affalterbach. Zarząd nie wskazał konkretnego zakładów, który miałyby zostać zamknięty.
Jedno jest natomiast jasne. Mercedes nie prowadzi już zwykłego programu oszczędnościowego, który można przeczekać do kolejnego dobrego roku. Koncern przebudowuje całą swoją sieć produkcyjną, a Niemcy mają w niej nadal pozostać ważnym ogniwem, ale muszą być tańsze. Problem w tym, że oczekiwania pracowników i Mercedesa są zupełnie inne, co zwiększa napięcie. Najbliższe tygodnie pokażą więc, czy Mercedesowi uda się znaleźć kompromis, czy też groźba zamknięcia dwóch niemieckich zakładów przestanie być tylko elementem negocjacyjnej strategii niemieckiego producenta.