Koniec pewnej ery? Chiny szykują zmianę, która może wstrząsnąć rynkiem paliw

Chińscy producenci szykują się do uderzenia na kolejny segment rynku motoryzacyjnego. Tym razem chcą elektryfikować transport ciężki. Plany producentów są imponujące. Chcą w 2030 r. sprzedawać 1,6 miliona ciężkich BEV-ów rocznie.
Chińska ciężarówka Shaanxi Shacman X6000 wa wystawie w Moskwie, wrzesień 2024 r.
Fot. Dmitry Dven / Shutterstock

Reuters donosi o nowych planach chińskich producentów aut. Tym razem zapowiadają oni odejście od paliw kopalnych na rynku samochodów ciężarowych. Zdaniem producentów z Państwa Środka w 2030 r. ciężkie BEV-y mogą stanowić już aż 40 proc. całkowitej sprzedaży. To oznaczałoby wolumen szacowany na 1,6 miliona pojazdów rocznie.

Zobacz wideo Chińskie premium za pół miliona złotych. Denza Z9GT

Chiny chcą elektryfikować transport na kilka sposobów. Pomysłów nie brakuje

W 2030 r. elektryczne samochody ciężarowe mogłyby stanowić aż 9 proc. chińskiej floty. Aby to stało się możliwe, władze Państwa Środka muszą stymulować sprzedaż i wymianę pojazdów. Dlatego planowane są dotacje do wymiany ciężarówek na elektryczne, a do tego subsydia, które mają pomóc producentom wypracować technologię superszybkiego ładowania.

Na tym jednak nie koniec. W ramach inicjatywy "autostrady o zerowej emisji dwutlenku węgla" rząd w Pekinie chce postawić aż 3000 stacji ładowania i wymiany baterii do 2030 r. Trudno uwierzyć, że działania chińskich producentów zatrzymają się tylko na Państwie Środka. Prędzej lub później muszą oznaczać ekspansję światową, w tym na Europę. Czy to oznacza, że azjatycki tygrys zacznie się rozpychać łokciami w kolejnym segmencie na Starym Kontynencie? Tu sprawa nie jest tak oczywista.

Dziś nie ma elektrycznych ciężarówek w UE. To zaledwie 0,3 proc. floty

Plany chińskich producentów są duże i z pewnością nie należy ich bagatelizować, zaś firmy z Państwa Środka potrafią uparcie dążyć do ich realizacji. Na gruncie europejskim napotykają jednak kilka zasadniczych przeszkód. Idealnie pokazują to dane przytaczane przez ACEA, Europejskie Stowarzyszenie Producentów Pojazdów.

Aktualnie w UE jest ponad 6 milionów samochodów ciężarowych. Zaledwie 4,2 proc. z nich to pojazdy elektryczne lub hybrydowe. Odsetek czystych BEV-ów jest tragicznie niski. Aktualnie stanowią one zaledwie 0,3 proc. całej floty. Przy obecnej dynamice sprzedaży, odsetek ten drastycznie nie zmieni się w najbliższych latach. W tym roku zaledwie nieco ponad 6 proc. nowych ciężarówek sprzedanych w UE miało napęd elektryczny lub hybrydowy. Zainteresowanie takimi pojazdami jest zatem marginalne.

Firmy nie kupują ciężarówek, ponieważ nie mają na to środków

Kolejnym problemem jest średni wiek samochodu ciężarowego, który porusza się po drogach Unii Europejskiej - to obecnie 14 lat. Firmy odwlekają decyzje w sprawie wymiany flot. Pokazują to też dane sprzedażowe, w 2025 r. zbyt pojazdów ciężkich spadł bowiem o 6,2 proc.

Sytuacja finansowa branży transportowej w Europie nie jest dobra, ponieważ dobijają ją rosnące koszty pracownicze, ale także koszta paliwowe. Jak wskazuje raport BIG InfoMonitor, polski sektor, który każdego roku obsługuje około 20 proc. przewozów drogowych realizowanych w UE, w 2025 r. borykał się z zadłużeniem przekraczającym 3,3 mld zł. Z długami musi się mierzyć 38 tys. firm. To oznacza największy kryzys od 25 lat.

Zmiana floty na elektryczną może stać się zatem gwoździem do trumny branży. Napęd elektryczny jest bowiem tani w eksploatacji, ale pod warunkiem, że odrzucimy koszt zakupu pojazdu i będziemy go ładować tylko na bazie wprost z instalacji fotowoltaicznej. Ładowanie przy stacjach publicznych (których, na marginesie, cały czas brakuje w Europie) już takie tanie nie jest.

Czy chińskie ciężarówki mają szansę w Europie?

Jeśli założyć bardzo pozytywny scenariusz, europejskie firmy transportowe mogą mocniej zainteresować się pojazdami elektrycznymi, a ich sprzedaż zacznie rosnąć. Czy to jednak musi automatycznie oznaczać sukces chińskich marek? Te już dziś sprzedają ciężarówki w Europie. Na rynku ciężkich pojazdów dominują jednak rodzime produkty.

Jak informuje ACEA, w 2025 r. w UE sprzedało się 307 460 pojazdów ciężarowych. Jednocześnie zaledwie 3566 z nich zostało wyprodukowanych poza Europą. Odwrócenie tego trendu wydaje się nie lada wyzwaniem, szczególnie że na Starym Kontynencie mamy naprawdę mocnych graczy w segmencie. Przebicie ich oferty i wieloletnich współprac nie będzie zatem tak łatwe.

To nie jest tak, że chińska wizja jest w pełni zła. Ale...

Światełka w tunelu chińskich planów co do europejskiego rynku ciężarówek są tak naprawdę dwa. UE będzie z czasem wymuszać transformację flot firm transportowych. Prędzej czy później zacznie legislacyjnie zmuszać do zakupu elektrycznych pojazdów. Dodatkowo korzystnie prezentują się też dane dotyczące samych frachtów.

Jak wskazuje ACEA, aż 72 proc. tonażu wszystkich transportów drogowych w Unii Europejskiej jest realizowanych na maksymalnym dystansie 150 kilometrów. To sprawia, że elektryczny napęd nie stanowi zasadniczego ograniczenia podczas przewozu. Bateria pojazdu spokojnie starczy na przejazd od bazy do bazy. Zaledwie 2 proc. transportów pokonuje więcej niż 1000 kilometrów. W tym przypadku akceptowalne mogłyby być nadal pojazdy spalinowe.

Z drugiej strony zmiany na tym rynku powinny być wyjątkowo przemyślane i delikatne. W końcu mówimy o segmencie, który każdego roku jest wart blisko 10,7 miliarda euro! Dodatkowo mówimy o transporcie aż 75 proc. wszystkich towarów na obszarze Unii Europejskiej i fakcie, że często dóbr tych nie da się przewozić w inny sposób. Zakłócenia mogłyby się okazać zatem społecznie i gospodarczo tragiczne w skutkach.

Chiny to nadal światowy lider elektromobilności

Jedno w przypadku Chin jest pewne. To prawdziwy gigant rynku elektromobilności. Kraj ten od dekady inwestuje w technologię bateryjnego napędu i dziś zbiera tego żniwa. W 2025 r. kierowcy w Państwie Środka kupili 8,1 miliona samochodów elektrycznych. Dla porównania w tym samym czasie w UE nabyto niespełna 1,9 miliona BEV-ów. Różnica jest potężna, choć potężna jest także dysproporcja między tymi rynkami. Populacja UE to "zaledwie" 450 milionów osób. W Chinach mieszka natomiast ponad 1,4 miliarda ludzi.

Dla zrozumienia różnic sprzedażowych należy zrozumieć jednak jeszcze jedną rzecz. Chiński rynek motoryzacyjny to rynek niskiej ceny. W Państwie Środka można kupić nowego elektryka za niespotykanie małe pieniądze. Dla przykładu jeden z największych hitów, a więc Geely Xingyuan, zostanie wyceniony na 64 800 juanów, czyli nieco ponad 35 000 złotych - cena niemożliwa do osiągnięcia w Europie za tego rodzaju auto.

O wiele wyższe ceny samochodów elektrycznych w naszym regionie to jednak efekt niestosowanych w Chinach zapisów prawnych. Chińskie elektryki sprzedawane na tamtejszym rynku nie muszą bowiem spełniać europejskich standardów bezpieczeństwa czy wyposażenia. Na naszym gruncie nie miałyby żadnej szansy na sprzedażową homologację. Jakościowy kompromis wiele tłumaczy i stanowi jeden z głównych czynników, który2, poza skalą, sprawia, że rynków UE i ChRL nie da się porównać jeden do jednego.

Więcej o: