System kontroli trakcji - awarie, zasady działania, jak działa. System czuwający nad bezpieczeństwem

Jak działa i co daje system kontroli trakcji? To jeden z najważniejszych systemów bezpieczeńtwa, jakie są instalowane obowiązkowo w nowych samochodach. Przyglądamy się dziś zasadom działania systemu kontroli trakcji.

System kontroli trakcji - czy jest obowiązkowy, dlaczego jest obowiązkowy?

Jeszcze w latach 90. dostępne w polskich realiach samochody pozbawione były jakichkolwiek elektronicznych form wsparcia kierowcy. W trudnych warunkach drogowych kierowca zawsze zdany był na własne umiejętności. Sytuacja uległa zmianie wraz z wprowadzaniem na rynek kolejnych systemów wsparcia, z systemem ABS na czele. Bardziej rozbudowane układy także bazują na tej technologii, uzupełniając jego pracę. Wśród nich wymienić możemy obowiązkowy dziś system kontroli trakcji. Jak to działa?

Jak działa system kontroli trakcji?

W codziennej eksploatacji w dobrych warunkach pogodowych mało który kierowca zdaje sobie sprawę z przydatności i wartości użytkowej powszechnych dziś systemów aktywnego bezpieczeństwa, z kontrolą trakcji na czele. W warunkach wzorowej przyczepności, wprowadzenie pojazdu w poślizg wymaga nie tylko ogromnej nieuwagi ale i zaangażowania kierowcy. Zgoła inaczej sytuacja wygląda zimą, jesienią lub w czasie opadów deszczu. Wówczas kontakt z podłożem jest znacznie gorszy, co sprzyja występowaniu poślizgów. W poślizg możemy wpaść za szybko pokonując zakręt, hamując zbyt mocno czy dynamicznie ruszając na śliskiej nawierzchni. Każda z wymienionych sytuacji prowadzi do utraty przyczepności, zmniejszając kontrolę kierowcy nad zachowaniem pojazdu.

ABS + ESC. Jak to działa?

W tym miejscu zaczyna się zadanie kontroli trakcji. W uproszczeniu, system ma na celu utrzymanie pojazdu na zadanym przez kierowcę torze jazdy, wykorzystując w swojej pracy układ hamulcowy. Zarówno ABS jak i kontrola trakcji korzystają z jednych czujników w czasie rzeczywistym rejestrujących prędkość z jaką obracają się poszczególne koła. Jednostka sterująca jego pracą błyskawicznie analizuje zebrane dane, podejmując określony ciąg decyzji i uruchamiając dodatkowy zespół hydrauliczny odpowiedzialny za dozowanie siły hamowania na poszczególne koła. Działanie ABS-u ogranicza się do unikania blokowania kół podczas awaryjnego hamowania, dzięki czemu także w takich warunkach pojazd zachowuje sterowność pozwalającą na dokonywanie manewrów.

System kontroli trakcji wykorzystuje również niezależną pompę wysokiego ciśnienia i akumulator ciśnienia, pozwalające na nagłe uruchamianie hamulców na poszczególnych kołach. Tak zwany modulator połączony jest z pompą wysokiego ciśnienia, zaciskami hamulcowymi, często także z przepustnicą lub układem wtryskowym. Czujniki monitorujące parametry jazdy na bieżąco wysyłają informacje do jednostki sterującej. Jeśli podczas pokonywania zakrętu auto zacznie tracić przyczepność, wyjeżdżać przodem z zakrętu, system zdecyduje o przyhamowaniu wewnętrznych kół auta. Tym samym, pojazd zostanie wciągnięty wewnątrz zakrętu, co ułatwi pozostanie na zadanym torze jazdy.

Oczywiście musimy pamiętać, że wydajna elektronika nie jest w stanie oszukać praw fizyki. Każde z kół w zależności od potrzeb i decyzji systemu, może zostać przyhamowane w różnym stopniu. Dodatkowym wsparciem dla systemu kontroli trakcji w wielu modelach jest także elektroniczne, chwilowe ograniczenie momentu obrotowego silnika. W silnikach benzynowych odbywa się to za pomocą przepustnicy, zaś w dieslach z wykorzystaniem listwy common-rail. Nagła redukcja mocy często poprawia zachowanie pojazdu na drodze.

Czy można wyłączyć system kontroli trakcji?

W codziennym użytkowaniu, producenci odradzają wyłączanie kontroli trakcji. Odłączanie tego systemu ma sens jedynie podczas prób sportowych na zamkniętych obiektach lub w czasie wydostawania się chociażby ze śnieżnej zaspy. Umożliwimy w ten sposób osi napędowej na swobodne obracanie się, mimo niewielkiej przyczepności.

Awarie systemu kontroli trakcji

Podobnie jak inne elementy wyposażenia auta, system kontroli trakcji także może ulec awarii. Kluczem jest tutaj trafna diagnostyka i naprawa. Nieprawidłowa praca układu lub pojawienie się komunikatu na desce rozdzielczej powinno skłonić nas do wizyty u fachowca, który poszukiwanie przyczyn usterki zacznie od diagnostyki komputerowej. Odczytane kody błędów dadzą szereg cennych informacji, pomagających naprowadzić mechanika na właściwą przyczynę.

Często awaria systemu pojawia się ze względu na wadliwą pracę jednego z czujników. Sama wymiana nie zawsze jest konieczna. W pierwszej kolejności warto oczyścić czujnik i sprawdzić doprowadzone do niego przewody. Wymiana czujnika jest ostatecznością i kosztuje kilkadziesiąt złotych Usterki pompy wysokiego ciśnienia należą do rzadkości. Poprawne działanie systemu wymaga jednakowego ciśnienia we wszystkich kołach, a zauważalne odstępstwa mogą powodować nieprawidłowości. Czasami awarii może ulec moduł sterujący. Zazwyczaj w autach powypadkowych. Wtedy należy przygotować 400-500 złotych na nowy element. Sposobem na oszczędność będzie postawienie na używany sterownik.

Rozwiązanie trwałe, ale wymagające okresowej kontroli

System kontroli trakcji obecny jest w zdecydowanej większości nowych samochodów i dba nieustannie o nasze bezpieczeństwo. Jego sprawność zależy od poprawnego działania czujników, stanu technicznego przewodów i ogumienia. Regularne kontrole wykluczą występowanie jakichkolwiek uchybień i problemów, a kilkaset złotych wystarczy do usunięcia ewentualnej usterki.

>>> Jak wybrać bezpieczne płyny eksploatacyjne? Odpowiada rzecznik ITS:

Więcej o: