Prawo jazdy po nowemu

Nowe kategorie, okres próbny dla młodych kierowców i utrata prawa jazdy dopiero po uzbieraniu 48 punktów karnych - to najważniejsze zapisy nowej ustawy o kierujących pojazdami

Nowa ustawa o kierujących pojazdami ma przyczynić się do dalszego zmniejszenia liczby ciężkich wypadków - w Polsce trzykrotnie wyższej niż średnia w krajach UE - i zminimalizowania nieprawidłowości w szkoleniu kierowców. Statystyki wskazują, że najliczniejsza grupa kierowców uczestniczących w wypadkach to osoby w wieku 18-24 lat, posiadające prawo jazdy krócej niż dwa lata.

Okres próbny dla początkujących

Początkujących kierowców czeka dwuletni okres próbny. Przez osiem miesięcy po uzyskaniu prawa jazdy będą musieli jeździć samochodem oznaczonym zielonym listkiem na przedniej i tylnej szybie. Ponadto w tym czasie nie wolno im przekraczać prędkości 50 km/godz. w terenie zabudowanym, 80 km/godz. poza nim oraz 100 km/godz. na drodze ekspresowej dwujezdniowej i autostradzie.

Po popełnieniu dwóch wykroczeń kierowca objęty okresem próbnym zostanie skierowany na kurs reedukacyjny, a po popełnieniu trzech wykroczeń lub jednego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym (np. jazda z poziomem alkoholu we krwi powyżej 0,5 promila) - straci prawo jazdy. Podobne rozwiązanie zastosowano już w innych państwach europejskich.

Okres próbny powinien być dla młodzieży pewnego rodzaju hamulcem przed popełnianiem najczęstszych błędów, które wynikają z braku umiejętności panowania nad pojazdem - powiedział Marcin Kukawka, szef poznańskiej szkoły jazdy High.

Nowe kursy reedukacyjne

Kierowcy, którzy uzbierają 24 punkty karne, będą kierowani na kurs reedukacyjny, a nie na ponowny egzamin na prawo jazdy. Jeśli jednak po raz kolejny zgromadzą 24 punkty (razem 48) w ciągu pięciu lat, pożegnają się z dokumentami.

Uwaga! Zgodnie z nowymi przepisami policjant będzie mógł nas jednorazowo ukarać 10 punktami karnymi, niezależnie od liczby i ciężaru popełnionych wykroczeń. To oznacza kres "kolekcjonowania" punktów przez piratów drogowych. Rekordziści potrafili podczas jednej kontroli zebrać ich ponad 100!

Nadzór nad instruktorami i ośrodkami

Nowa ustawa zakłada także podwyższenie wymagań wobec instruktorów, egzaminatorów i ośrodków szkolenia kierowców. Te ostatnie zostaną zobowiązane do przekazywania samorządom informacji o kursach i ich uczestnikach. Instruktorzy nauki jazdy mają być z kolei poddawani bardziej szczegółowym badaniom lekarskim i psychologicznym. Co roku będą też wysyłani na kursy doszkalające.

Mocne jednoślady nie dla nastolatków

Ustawa definiuje również nowe kategorie prawa jazdy. Podstawowa kategoria AM, dozwolona od 14. roku życia, będzie uprawniać do prowadzenia pojazdów czterokołowych o masie do 250 kg oraz motorowerów, wyposażonych w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm3 lub elektryczny o mocy do 4 kW i z prędkością maksymalną ograniczoną do 45 km/godz.

Warto wiedzieć. Osoby, które ukończyły 18 lat przed wejściem w życie nowej ustawy, będą mogły jeździć motorowerem bez uprawnień. Młodszym kierowcom do poruszania się na skuterze od stycznia 2013 roku potrzebna będzie karta motorowerowa, odpłatnie wymieniona na prawo jazdy kategorii AM, albo dowolna z kolejnych kategorii: A1, A2, A, B1 lub B. Każda z nich zezwala na jazdę motorowerem. Kto nie posiada żadnego z tych uprawnień, będzie musiał zdać egzamin na prawo jazdy kategorii AM.

AM - prawo jazdy dla użytkowników motorowerów oraz lekkich pojazdów czterokołowych, czyli lekkich quadów (masa bez obciążenia do 350 kg, prędkość maksymalna do 45 km/godz., silnik o pojemności skokowej do 50 cm3). Dokument będzie można zdobyć po ukończeniu 14. roku życia. Cięższe qua-dy zaliczono do "czterokołowców", czyli "pojazdów samochodowych przeznaczonych do przewozu osób lub ładunków, z wyłączeniem samochodu osobowego, ciężarowego i motocykla, którego masa własna nie przekracza 550 kg". Będą wymagały więc prawa jazdy kategorii B1, dozwolonej od lat 16.

A1 - kategoria dozwolona od 16. roku życia, upoważniająca do prowadzenia motocykli o pojemności skokowej do 125 cm3, mocy maksymalnie 15 KM i stosunku mocy do masy nie większej niż 0,13 KM/kg oraz do prowadzenia motocykli trzykołowych o mocy do 20,4 KM.

A2 - pośrednia kategoria prawa jazdy pomiędzy istniejącymi już kategoriami A1 i A, dozwolona od 18. roku życia. Prawo jazdy tej kategorii będzie uprawniało do prowadzenia motocykli o mocy nieprzekraczającej 47,65 KM i stosunku mocy do masy nieprzekraczającym 0,272 KM/kg.

Aby uzyskać uprawnienia do prowadzenia motocykli, czyli prawo jazdy kategorii A, młody kierowca będzie musiał najpierw zdobyć prawo jazdy na małe motocykle (A1 w wieku 16 lat lub A2 w wieku 18 lat), a następnie po dwuletnim okresie posiadania tych uprawnień będzie miał możliwość uzyskania prawa jazdy na większe motocykle (odpowiednio A2 lub A). Projekt zakłada również podniesienie minimalnego wieku niezbędnego do uzyskania bezpośredniego dostępu do prawa jazdy kategorii A - z obecnych 18 do 24 lat. Celem zmian jest zapobieganie sytuacji, w której młodzi i niedoświadczeni kierowcy mają dostęp do ciężkich i szybkich motocykli.

Ustawa ma również zapobiegać siadaniu za kółko osobom, które nie powinny otrzymać prawa jazdy ze względu na stan zdrowia. W tym celu wprowadza ankietę zdrowotną, wypełnianą pod groźbą odpowiedzialności karnej.

Dla cukrzyków i epileptyków

Przygotowywane przez Ministerstwo Zdrowia przepisy przewidują, że chorzy na cukrzycę kandydaci na kierowców w celu uzyskania prawa jazdy będą musieli przedstawić opinię diabetologa, a później - przeprowadzać kontrolne badania. Osoby, u których w ciągu ostatnich dwóch lat stwierdzono napad padaczki, nie otrzymają dokumentu. Obowiązek powiadomienia organu wydającego prawo jazdy o chorobie będzie spoczywać na lekarzu prowadzącym leczenie.

Koniec z dożywotnim prawem jazdy

Zgodnie z nową ustawą prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E będą ważne przez 15 lat, pozostałe przez pięć lat. Od 19 stycznia 2013 r. będą wydawane dokumenty zgodne z nowym wzorem unijnym. Obecne będą podlegać wymianie w okresie od 19 stycznia 2028 r. do 18 stycznia 2033 r.

Za wymianę kierowcy zapłacą niestety z własnej kieszeni (obecnie to 84 zł).

Co jeszcze czeka kierowców?

Już niedługo zmienią się także przepisy dotyczące ubezpieczenia OC, a z ulic znikną auta oznaczone jako "przewóz osób".

Koniec z podwójnym OC

Obecnie, jeśli właściciel auta nie wypowie polisy pisemnie najpóźniej dzień przed jej upływem, zostaje ona z automatu zawarta na kolejny rok. Nieświadomi kierowcy wykupują ubezpieczenie w innym towarzystwie, a auto objęte jest dwiema polisami. Projekt przygotowany przez Ministerstwo Finansów zakłada, że przedłużoną polisę OC będzie można jednak wypowiedzieć w czasie jej trwania. Przepisy zobowiązują ponadto ubezpieczalnie do powiadamiania kierowców o upływającym terminie ubezpieczenia. Resort proponuje też podwyższenie kar za brak obowiązkowego ubezpieczeniowego - dla samochodów osobowych z 2050 zł do 2772 zł, gdy przerwa w ubezpieczeniu przekroczyła dwa tygodnie.

Uwaga! Według projektu kierowcy wykupujący polisę przez internet nie będą musieli już wozić ze sobą jej oryginału - wystarczy komputerowy wydruk. Zmiany wejdą w życie prawdopodobnie jeszcze w tym roku.

Zniknie "przewóz osób"

W ciągu najbliższych miesięcy z rynku zniknie okazjonalny przewóz osób, a na ulicach zostaną tylko licencjonowane taksówki - zakłada nowa ustawa o transporcie drogowym, uchwalona niedawno przez Sejm. Przewóz osób ma być wykonywany jedynie samochodami mieszczącymi powyżej siedmiu osób.

Na dostosowanie się do nowych przepisów przewoźnicy otrzymają 12 miesięcy. W tym czasie powinni zdać egzamin z topografii miasta i wykupić licencję taksówkową. Ponadto gminy nie będą mogły decydować o liczbie taksówek w mieście. Ma to ułatwić dotychczasowym przewoźnikom osób przekwalifikowanie usług. Ustawa czeka jeszcze na podpis prezydenta.

Bezpieczniej na rowerze

Kilka dni temu Sejm przegłosował inną nowelizację kodeksu drogowego, tym razem pod kątem praw i obowiązków rowerzystów. Zapisy pozwalają rowerzystom m.in. na jazdę parami, o ile nie utrudnia to ruchu innym jego uczestnikom, na wyprzedzanie aut z prawej strony, na jazdę środkiem pasa ruchu i - pod warunkiem złej pogody - na jazdę po chodniku. Teraz zmianami zajmie się Senat.

Przypomnijmy ponadto, że zgodnie z lutową nowelizacją kodeksu karnego sądy nie mają już obowiązku orzekania wobec pijanego rowerzysty zakazu prowadzenia samochodu. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że wcześniej nietrzeźwi rowerzyści byli poddawani surowszym karom niż nietrzeźwi kierowcy aut - tracili obydwa typy uprawnień. Po nowelizacji to do sądu należy decyzja, czy wobec nietrzeźwego rowerzysty orzec zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, czy tylko zakaz jazdy rowerem.

Kiedy zmiany wejdą w życie?

Nowa ustawa o kierujących pojazdami wchodzi w życie rok od dnia ogłoszenia, czyli 11 lutego 2012 roku. Wśród zapisów są jednak wyjątki. 1 stycznia 2013 r. zaczną obowiązywać zapisy mówiące o kontroli ośrodków szkoleniowych, okresie próbnym dla nowych kierowców oraz kursach reedukacyjnych, a 19 stycznia 2013 r. - m.in. przepisy dotyczące kategorii AM.

Limity wiekowe do kierowania pojazdami:

14 lat - dla pojazdów określonych w prawie jazdy kategorii AM;
16 lat - dla pojazdów określonych w prawie jazdy kategorii A1, B1 i T;
18 lat - dla pojazdów określonych w prawie jazdy kategorii A2, B, B+E, C1 i C1+E;
20 lat - dla pojazdów określonych w prawie jazdy kategorii A, jeżeli osoba co najmniej od dwóch lat posiada prawo jazdy kategorii A2;
21 lat - dla motocykli trójkołowych o mocy przekraczającej 15 kW, jeżeli osoba posiada prawo jazdy kategorii A;
24 lata - dla pojazdów określonych w prawie jazdy kategorii A, jeżeli osoba nie posiadała co najmniej przez dwa lata prawa jazdy kategorii A2.

Marcin Sobolewski

Rząd USA zagłuszy komórki w autach?

Nowy taryfikator mandatów

Citroen C5 - ogłoszenia

Więcej o: