70 lat Jeepa

W lipcu 1940 roku armia amerykańska ogłosiła zamiar wymiany motocykli zwiadowczych i samochodów dyspozycyjnych Ford T na "lekki pojazd rozpoznawczy". Tak zaczęła się historia marki, której nazwa kojarzy się dziś z autami terenowymi tak samo, jak nazwa "adidas" kojarzy się z obuwiem sportowym

Do przetargu zaproszono 135 producentów. Przedstawiono im szczegółową specyfikację techniczną pojazdu, obejmującą m.in. następujące wymagania:

- ładowność 272 kg
- rozstaw osi poniżej 1905 mm
- wysokość nie większa niż 915 mm
- silnik umożliwiający długotrwałą jazdę w zakresie 5-80 km/h
- prostokątny kształt nadwozia
- napęd 4x4 i dwustopniowa skrzynka rozdzielcza
- składana szyba czołowa
- trzy oddzielne siedzenia
- oświetlenie do jazdy szosowej i w warunkach zaciemnienia wojennego
- masa poniżej 590 kg

Początkowo jedynymi firmami, które zgłosiły akces do przetargu, były Willys-Overland i American Bantam Car Manufacturing Company. Wkrótce jednak dołączył do nich także Ford Motor Company i właśnie wtedy rozpoczęła się trójstronna rywalizacja o zdobycie lukratywnego kontraktu od rządu USA. Prototypy do celów testowych powstały w rekordowym czasie. Na zbudowanie swego pojazdu Bantam potrzebował zaledwie 49 dni.

Twórcą prototypu Willys Quad był wiceprezes ds. inżynierii Willys-Overlanda - Delmar G. Roos. Ford przedstawił Model GP (General Purpose, tj. ogólnego użytku) nazwany "Pygmy", napędzany silnikiem zaadaptowanym z ciągnika rolniczego Ford/Ferguson. W lecie 1940 roku każda z tych trzech firm otrzymała aprobatę na budowę 70 kolejnych pojazdów próbnych.

W listopadzie 1940 roku pojazdy te zostały poddane próbom przez U.S. Army w Camp Holabird (stan Maryland). Jednak żaden z pojazdów nie spełniał wymogu masy poniżej 590 kg i z uwagi na niemożliwość spełnienia tego warunku - dla następnych prototypów limit wagowy został przez armię podwyższony.

W marcu 1941 roku ogłoszono kolejny etap przetargu. Bantam miał wyprodukować 1500 sztuk pojazdów Model 40 BRC, Ford - 1500 sztuk zmodyfikowanych GP Pygmy, a Willys - 1500 sztuk Quad'ów. W wyniku testów polowych i weryfikacji prowadzonych przez specjalistów armii, jako podstawowy pojazd amerykańskich sił zbrojnych wybrano konstrukcję Willysa.

Po uruchomieniu produkcji masowej, większość Bantamów i Fordów GP trafiła do Wielkiej Brytanii i Związku Radzieckiego w ramach programu pomocy wojennej "Lend Lease".

Willys MA/MB

Po serii modyfikacji Willys Quad zamienił się w Willysa MA, a następnie w Willysa MB. Armia amerykańska i świat ochrzciły ten pojazd mianem "Jeep". Mówi się, że miano to powstało z niedbałej wymowy głosek "GP" (Dżi-Pi) - wojskowego skrótu słów "General Purpose". Mówi się także, iż nazwa pojazdu pochodzi od popularnej postaci "Eugene the Jeep" z kreskówki "Popeye". Bez względu na swe pochodzenie, nazwa Jeep przyjęła się na dobre i stała się synonimem pojazdu terenowego.

Willys MA miał dźwignię zmiany biegów na kolumnie kierownicy, głębokie wycięcia w burtach nadwozia, dwa zestawy wskaźników na desce rozdzielczej i dźwignię hamulca ręcznego po lewej stronie siedzenia kierowcy. Ponieważ pojazd musiał być zubożony w celu dotrzymania wymaganej przez armię masy 980 kg (wg zmodyfikowanej specyfikacji) - ówcześnie "zbędne" wyposażenie wzbogaciło model MB (drugiej generacji) - podnosząc jego masę o prawie 182 kg ponad wymagany przez wojskowych poziom.

Na potrzeby armii amerykańskiej Willys-Overland wyprodukował ponad 368 000 pojazdów, a Ford na mocy licencji - około 277.000.

Jeep CJ-2A (Civilian Jeep), 1945-1949

Pierwszy "cywilny" Jeep CJ-2A powstał w roku 1945. Wyposażenie obejmowało otwieraną klapę tylną, koło zapasowe na burcie nadwozia, powiększone reflektory oraz zewnętrzny korek wlewu paliwa i wiele innych detali, niespotykanych w jego militarnym pierwowzorze. Niektóre z podzespołów tego pojazdu - m.in. czterocylindrowy rzędowy silnik o pojemności 2,2 litra, skrzynia biegów T-90A, skrzynka rozdzielcza Spicer 18 i pływające mosty stosowane były także w modelach późniejszych.

Jeep Jeepster, 1948-1951

Jeepster był ostatnim pojazdem o nadwoziu otwartym typu faeton produkcji amerykańskiej. Wyróżniał się zastosowaniem bocznych kurtyn dla ochrony przed wpływami atmosferycznymi zamiast opuszczanych szyb. Oferowany początkowo z silnikiem "Go Devil" otrzymał ostatecznie silnik sześciocylindrowy "Hurricane" o pojemności 2,64 litra, lecz nigdy nie posiadał napędu 4x4.

Jeep CJ-3A, 1949-1953

Wprowadzony w roku 1948 CJ-3A nie różnił się zbyt wiele od poprzednika - zachował silnik czterocylindrowy typu L-Head, otrzymał jednak jednoczęściową szybę czołową oraz solidniejszy most tylny.

Jeep CJ-3B, 1953-1968

Model CJ został unowocześniony w roku 1953 jako CJ-3B. W stosunku do wojskowego pierwowzoru posiadał podwyższoną kratę chłodnicy i maskę silnika, by pomieścić nowy, czterocylindrowy silnik górnozaworowy "Hurricane" typu F-Head. Produkcja CJ-3B w USA trwała do roku 1968 i wyniosła łącznie ponad 155 tys. sztuk.

W roku 1953 za kwotę 60 mln dolarów firmę Willys-Overland przejął Henry J. Kaiser. Wkrótce po tym jego firma Kaiser Company rozpoczęła intensywny program rozwojowy, którego założeniem było poszerzenie gamy pojazdów Jeep.

Jeep CJ-5, 1955-1983

W roku 1955 Kaiser zaprezentował model CJ-5, oparty na wersji wojskowej M38A1 z 1951 roku o zaokrąglonych błotnikach przednich. Wóz był nieco większy od CJ-3B z uwagi na wydłużony rozstaw osi i długość karoserii. Dzięki modyfikacjom silnika, osi i skrzyń biegów, a także zwiększonemu komfortowi jazdy, CJ-5 stał się idealnym nabytkiem dla klientów coraz bardziej fascynujących się pojazdami terenowymi. W czasie niemal 30 lat wyprodukowano ponad 600 tys. sztuk wersji o rozstawie osi 2057 mm.

Jeep CJ-6, 1956-1975

Oprócz wydłużonego o 508 mm rozstawu osi, model CJ-6 był w zasadzie identyczny jak CJ-5, choć zwiększyła się jego przestrzeń ładunkowa. Za czasów American Motors Corporation CJ-5 i CJ-6 otrzymały szerszy rozstaw kół, solidniejsze mosty napędowe i skuteczniejsze hamulce. Jako opcja wyposażenia dla CJ-5 o rozstawie osi 2057 mm i CJ-6 o rozstawie osi 2565 mm pojawił się w roku 1965 nowy silnik V6 "Dauntless" o mocy 155 KM, prawie dwukrotnie wyższej niż standardowa jednostka czterocylindrowa. Był to także pierwszy silnik V6 w samochodzie serii CJ. Od roku 1973 wszystkie modele CJ wyposażane były w jednostki AMC V8 o pojemności 4,98 lub 5,9 litra.

Jeep Pickup, 1947-1965

Jeep Pickup z rozstawem osi 2997 mm był pierwszym krokiem Willysa-Overlanda na drodze dywersyfikacji marki Jeep względem serii CJ.

(Jeep) Willys Wagon, 1946-1965

Model ten, o rozstawie osi 2654 mm, długo cieszył się pozwodzeniem wśród entuzjastów marki. Wersję z napędem 4x4 wprowadzono w roku 1949.

Jeep Wagoneer/Grand Wagoneer/Cherokee (SJ), 1963-1991

W roku 1962 Jeep zaoferował pierwszą automatyczną skrzynię przekładniową w pojeździe o napędzie 4x4. Był to poprzedzający gamę Cherokee model Wagoneer, który w roku 1963 - także jako pierwszy pojazd o napędzie 4x4 - otrzymał niezależne zawieszenie kół przednich. Nowością w roku 1973 był pierwszy automatyczny system stałego napędu 4x4 Quadra-Trac.

Jeep FC 150/170 Pickup, 1957-1965

Pojazdy serii Forward-Control Jeepa były w zasadzie roboczymi samochodami ciężarowymi o rozstawie osi 2057 mm w modelu FC 150 oraz 2629 mm w modelu FC 170. W okresie ich produkcji wprowadzano nieliczne tylko zmiany, choć modele lat 1959 i 1960 wyposażono w pływające mosty napędowe (przedni i tylny), bliźniacze koła tylne oraz czterostopniową przekładnię manualną.

Jeep Gladiator/J-Series Pickup, 1963-1987

Przypominający linią Wagoneera, Jeep Gladiator zadebiutował w roku 1963 jako model J-200 i J-300 o rozstawie osi odpowiednio 3048 oraz 3200 mm, wyposażony w skrzynkę rozdzielczą Dana 20 oraz przedni i tylny most napędowy Dana 44. Nazwa Gladiator znikła z katalogów Jeepa w roku 1972.

Jeep Commando, 1967-1973

Był to pojazd o rozstawie osi 2565 mm, wyposażony w silnik V6 "Dauntless" i pływające mosty napędowe. Wersja Commando Hurst Special 1971, wyprodukowana w liczbie niecałych 100 sztuk, to jeden z najrzadszych i najbardziej poszukiwanych pojazdów wśród fanów Jeepa.

Jeep CJ-7, 1976-1986

W roku 1976 AMC wyszedł z modelem CJ-7, pierwszym radykalnie zmodernizowanym pojazdem marki Jeep od 20 lat. Aby pomieścić automatyczną skrzynię przekładniową, model ten (w porównaniu z CJ-5) miał nieznacznie wydłużony rozstaw osi. Po raz pierwszy dostępny był plastikowy hardtop oraz drzwi z blachy stalowej. Zarówno CJ-7 o rozstawie osi 2375 mm, jak i CJ-5 o rozstawie osi 2121 mm wytwarzane były aż do roku 1983 - gdy z uwagi na spadający popyt, CJ-5 zakończył swój żywot produkcyjny po 30 latach popularności.

Jeep CJ-8 Scrambler, 1981-1985

Zaprezentowany w roku 1981 Jeep Scrambler różnił się od CJ-7 głównie dłuższym rozstawem osi. Znany na świecie jako model CJ-8 samochód ten dostępny był z dachem zdejmowanym hardtop lub składanym softtop. Chociaż taśmy produkcyjne opuściło niemal 30 tys. sztuk modelu, jest on wciąż zaskakująco poszukiwany przez kolekcjonerów.

Jeep Cherokee (XJ), 1984-2001

Zbudowany na platformie samonośnej, Cherokee XJ był mniejszą, lecz bardziej zaawansowaną technicznie wersją Cherokee SJ. Do jego zalet należał napęd na cztery koła Command-Trac oraz przednie zawieszenie na sprężynach śrubowych Quadra-Link. W roku 1988 zadebiutował Cherokee Limited, a w roku 1988 pojawiła się oferta sześciocylindrowego silnika rzędowego o pojemności 4,0 litrów.

Jeep Wrangler (YJ), 1987-1996

W roku 1983 na rosnącym rynku pojazdów typu 4x4 wciąż liczyły się użytkowe walory Jeepa serii CJ, brakowało jednak bardziej komfortowej oprawy, typowej dla samochodów osobowych. Odpowiedzią AMC było wprowadzenie modelu Jeep Wrangler (YJ) w1986 roku i zaniechanie produkcji serii CJ.

Mimo iż na wzór CJ-7 nadwozie Wranglera było wciąż otwarte - wspólnych części i komponentów pozostało niewiele, a od strony mechanicznej nowy Jeep był bliższy Cherokee niż CJ-7. Po raz pierwszy i ostatni Wrangler miał prostokątne reflektory. Łączna produkcja modelu YJ przekroczyła 630 tys aut.

5 sierpnia 1987 roku - po niecałym roku od debiutu Wranglera - firma American Motors Corporation została przejęta przez Chrysler Corporation i marka Jeep stała się częścią Jeep/Eagle Division swego nowego właściciela.

Jeep Comanche (MJ), 1986-1992

Jeep Comanche był oparty na platformie Cherokee i podobnie wyposażony, a skrzynię ładunkową o długości 1830 mm otrzymał w roku 1987. W ofercie późniejszych modeli dostępne były systemy napędu 4x4 Selec-Trac oraz Command-Trac. 

Jeep Grand Cherokee (ZJ/WJ), 1993-2004

Grand Cherokee debiutował w sposób niezwykle efektowny, przedzierając się przez szklaną ścianę Cobo Center podczas inauguracji salonu samochodowego Detroit North American Auto Show 7 stycznia 1992 roku. Dzięki połączeniu bogatego wyposażenia, komfortowej kabiny i własności terenowych, udało mu się wyznaczyć niespotykany standard w kategorii SUV-ów. Grand Cherokee także pierwszym pojazdem tego typu, wyposażonym seryjnie w poduszkę powietrzną kierowcy.

Jeep Wrangler (TJ), 1997-2006

Kolejny Jeep Wrangler przypominał model CJ-7, a jego wygląd w stylu retro nie był przypadkowy. Około 80 procent komponentów i części zostało zaprojektowanych od nowa. Model TJ miał zawieszenie na sprężynach śrubowych z prowadzeniem czterodrążkowym, wzorowane na Cherokee, otrzymał też całkowicie nowe wnętrze wraz z poduszkami powietrznymi dla kierowcy i przedniego pasażera. Zachował detale klasyczne dla swej marki - m.in. okrągłe reflektory, składaną szybę czołową (idea pochodzi z roku 1940), zdejmowane drzwi nadwozia i opcje składanego dachu typu softtop albo zdejmowanego typu hardtop.

W roku 2003 zadebiutował Wrangler Rubicon - najlepiej wyposażony Jeep w historii. Ten przydomek, pochodzący od nazwy najtrudniejszego szlaku terenowego w górach Sierra Nevada, pojazd zawdzięczał wyposażeniu w uruchamianą przyciskiem elektryczną blokadą mechanizmów różnicowych mostów napędowych Dana 44, reduktor terenowy o przełożeniu 4,0:1, specjalne ogumienie oraz wielu innym elementom, które przedtem nie były dostępne w żadnym z seryjnie wytwarzanych pojazdów marki Jeep.

Rok 2004 przyniósł premierę Wranglera Unlimited, czyli wersji o wydłużonym rozstawie osi, powiększonym o 330 mm bagażniku i obszerniejszej o 51 mm tylnej przestrzeni dla pasażerów.

Jeep Cherokee/Liberty (KJ), 2002-2007

Liberty zastąpił w USA model Cherokee jako bazowy SUV w gamie Jeepa. Nowy, opływowy design znalazł uznanie klientów - dla 70% nabywców był to pierwszy model marki (czytaj nasz test wersji 2.8 CRD).

Jeep Grand Cherokee (WK), 2005-2010

Nowy Grand Cherokee mógł pochwalić się lepszym prowadzeniem i silnikiem 5.7 V8 Hemi (czytaj nasz test wersji SRT8). Pierwsza i druga generacja modelu znalazły ponad 4 miliony nabywców.

Jeep Commander, 2006-2010

Oparty na platformie WK, lecz dłuższy o 51 mm Commander wyróżniał się przede wszystkim trzema rzędami siedzeń w układzie "amfiteatralnym".

Jeep Compass i Jeep Patriot, od 2007 roku


Jeep Compass

Oba modele pomagają Jeepowi zaistnieć w coraz bardziej popularnym segmencie kompaktowych SUV-ów. Tutaj dowiesz się więcej o faceliftingu Compassa, a tutaj - Patriota.

Jeep Wrangler i Wrangler Unlimited (JK), od 2007 roku

Bazując na swej uznanej, lecz uwspółcześnionej formule (nowa rama, nadwozie i wystrój wnętrza, nowe silniki oraz lepsze wyposażenie), Wrangler JK stał się bardziej wszechstronny. Niedawno przeszedł facelifting, o którym pisaliśmy tutaj.

Jeep Grand Cherokee (także WK), od 2011 roku

Nowy Grand Cherokee charakteryzuje się lepszymi właściwościami jezdnymi, niższym zapotrzebowaniem na paliwo, lepszym wykończeniem i dłuższą listą wyposażenia z zakresu komfortu i bezpieczeństwa (czytaj więcej).

Źródło: Jeep

Jeep Cherokee - kowboj z brzuszkiem - test

Jeep artystycznie - ZOBACZ GALERIĘ

Jeep Wrangler - ogłoszenia

Więcej o: