Bohater szuka pracy - 70 lat Jeepa

Armia zajęła się na serio autem 4x4 o ładowności ćwierć tony, gdy w Europie wybuchła wojna. 2 lipca 1940 r. rozesłała warunki techniczne idealnego samochodu. Pierwszy duży kontrakt na auta znane jako Jeep otrzymał Willys. Ruszył z produkcją modelu MB pod koniec 1941 r. Na 650 tys. Jeepów zrobionych do 1945 r. prawie 280 tys. wyjechało z zakładów koncernu z Dearborn

Słowo jeep nie wywodzi się z angielskiego brzmienia skrótu GP, jak powszechnie się uważa. Według firmowej nomenklatury litera G - jak government - oznaczała, że wóz powstał na zamówienie rządowe, a P - że ma rozstaw osi 80 cali (203,2 cm). Gdy ruszyła produkcja Willysa MB, ruszyła też kampania reklamowa. 13.06.1943 r. Willys złożył wniosek o zarejestrowanie nazwy jeep jako znaku towarowego i dokładnie siedem lat później, 13.06.1950 r. otrzymał stosowny dokument.

Po wojnie firma postanowiła produkować wraz z Jeepem „normalne” auto. Pierwszy cywilny Jeep typu CJ-1 (ang. Civilian Jeep) ma mityczną rangę. Długo powątpiewano w jego istnienie. Zachowane tropy wskazują, że powstał w 1944 r. W tym samym czasie rodziła się seria prototypów CJ-2. Seryjny wariant CJ-2A pokazano prasie 18.07.1945 r. Miał lepiej dostępny wlew paliwa: z boku karoserii, nie pod siedzeniem. Pod koniec 1948 r. wszedł na rynek CJ-3A z jednolitą przednią szybą, wzmocnionym sprzęgłem i tylnym mostem. Przez rok oba modele produkowano razem.

W lipcu 1946 firma przedstawiła All-Steel Station Wagon z napędzaną tylko jedną osią - tylną i wyposażony w nadwozie w całości ze stali. Jeep, wraz z maleńkim Crosleyem, należał do pierwszych, amerykańskich kombi z karoserią z metalu.

Wraz z kombi pojawiła się furgonetka. Raz zwano ją Panel Delivery, a kiedy indziej Sedan Delivery. Po roku na bazie kombi zbudowano pikapa. Od razu dano nabywcom do wyboru wariant 4x2 lub 4x4. Kombi 4x4 dołączyło dopiero w 1949 r.

Rok wcześniej wszedł na scenę Jeepster. Wymyślił go Brooks Stevens, jako luksusowy, elegancki wariant CJ. Wstępne szkice pokazują roznegliżowanego auto, z głębokimi wycięciami do wsiadania i dopinanym dachem. W wersji seryjnej Jeepster był „ostatnim touringiem”. Miał dwoje drzwi, dwa rzędy siedzeń i mieścił sześć osób. Karoserię przykrywał miękki, zdejmowany dach.

19.03.1952 r. Willys doliczył się milionowego, wyprodukowanego Jeepa, ale
28.04.1953 Willysa-Overlanda wchłonął Kaiser-Frazer. Kłopot to szansa w roboczych ciuchach - mawiał Henry J. Kaiser. Zainwestował, bo sam był w potrzebie. Z chwilą zakupu firma zmieniła nazwę na Willys Motors.

W 1950 r. powstał jeden, jedyny prototyp CJ-4. Do wojskowego podwozia włożono czterocylindrowy silnik górnozaworowy. Ponieważ wojna w Korei ograniczyła dostęp do materiałów o strategicznym znaczeniu, Jeep poprzestał na zmodernizowaniu CJ-3A. Tak narodził się CJ-3B z górnozaworowym silnikiem Hurricane i niezbyt foremną, wysoką pokrywą silnika. Do produkcji trafił w 1952 r.

W kwietniu 1952 r. ruszył montaż wojskowego M-38 A1. W październiku 1954 r. wszedł na rynek bazujący na nim cywilny CJ-5. Jeśli Willys MB stworzył legendę, to CJ-5 wyrył ją w granicie. Był produkowany przez 29 lat, a misiowaty pyszczek z powodzeniem zastąpił porządny znak firmowy, którego Jeep tak naprawdę nigdy się nie doczekał.

CJ-3B i CJ-5 były produkowane razem do 1967 r. Jednak nie był to koniec historii CJ-3B. „Nieprzystojny” Jeep zrobił zdumiewającą, międzynarodową karierę. Dał początek terenówce Mitsubishi, budowanej nieprzerwanie od 1953 do 1999 r. Powstawał również w zakładach Hotchkiss we Francji, VIASA w Saragossie w Hiszpanii (obecnie Nissan), a jeszcze dziś jego potomków wytwarza Mahindra w Indiach. Willys chętnie udzielał licencji, a Kaiser rozwinął tę politykę. Jego aluminiowo-stalowe imperium miało rozległe kontakty i Jeepy rozpierzchły się po świecie. W 1953 r. ruszył montaż w zakładach Kaisera w Holandii, a dwa lata później w Argentynie. Równocześnie Jeepy dodała do oferty fabryka „Willys-Overland do Brasil”.

W 1963 r. firma zmieniła nazwę na Kaiser-Jeep Corporation i przyjęła nowy kurs - o samochody z napędem 4x4 zaczęli częściej pytać zwykli ludzie. Przełom przyniosły auta serii J. Tworzyły ją trzy- lub pięciodrzwiowe kombi Wagoneer, furgonetki Panel Delivery i pikapy Gladiator. Każdy z tych samochodów można było otrzymać z napędem kół tylnych lub wszystkich czterech. Wagoneer, tak jak CJ-5, stał się legendą i jednym z najbardziej długowiecznych samochodów na świecie. Był produkowany do 1991 r., a zręby jego karoserii nie zmieniły się w tym czasie ani na jotę. Od początku lat 70. sprzedaż utrzymywała się na stałym poziomie 14-15 tys. sztuk rocznie.

12.12.1969 r. AMC przejęło firmę Kaiser-Jeep za około 70 milionów dolarów. W czasie kryzysu przełomu lat. 70 i 80 sprzedaż Jeepów skurczyła się o połowę. Koncern nawiązał współpracę z Renault, które chciało koniecznie wrócić na rynek amerykański. Francuzi zainwestowali i w 1980 r. weszli w posiadanie 46,4% udziałów AMC.

Zupełnie nowy model przedstawiony pod koniec 1983 r. okazał się wielkim sukcesem. Cherokee XJ był najprawdziwszą terenówką nowej ery.

Tym razem w potrzebie był Lee Iacocca. Cudotwórca, który z objęć kostuchy wyrwał Chryslera. Koncern znów słabował. Nastała moda na terenówki, a firma nie miała odpowiedniego samochodu! Aby rozwiązać problem Iacocca kupił AMC. Sfinalizował umowę 5 sierpnia 1987 r.

W 1996 r. Wrangler wrócił do starego stylu. Znów miał okrągłe światła, choć pod spodem dostał zawieszenie na sprężynach, nie na resorach jak do tej pory. Następna generacja nieśmiertelnego łazika przyszła na świat w 2006 r. Po raz pierwszy ma wariant z czworgiem drzwi - Wrangler Unlimited.

Kilka miesięcy wcześniej odsłonił oblicze obrazoburczy Compass, uporządkowany Patriot i „najbardziej amerykański z amerykańskich” Commander. Jeep przetrwał dziesięcioletni związek Chryslera z Daimlerem, a teraz ma własne miejsce w Grupie Chrysler LLC, której udziałowcem jest Fiat. Od 70 lat idzie wyboistą drogą i wyciąga z innych z kłopotów. Ale do tego został przecież stworzony!

Michał Kij
żródło: magazyn Automobilista


ZOBACZ TAKŻE:

Jeep Compass z nową twarzą

Jeep Grand Cherokee (1998-2009)

Jeep Wrangler - ogłoszenia

Więcej o: