Transport przyszłości

Z nowatorskich badań poświęconych sposobom, w jakie przemieszczać się będą miliony ludzi w przyszłości, wynika obraz świata, w którym samochody same się prowadzą, ludzie oznakowani są elektronicznie, by umożliwić ich nieustanne monitorowanie, a prawie wszystkie środki transportu mogą być obsługiwane przez komputery.
Nowa publikacja prognozująca przyszłość transportu, autorstwa dwóch nowozelandzkich profesorów, zatytułowana "Transport Communications", niesie ze sobą nadzieję, iż nanotechnologia, komunikacja satelitarna, mikroprocesory - oraz leki nasenne - mogą zniwelować takie problemy jak korki, zagrożenie terroryzmem oraz rosnące ceny paliw. Badanie przedstawia również niepokojące tendencje, od obaw przed powstaniem społeczeństwa opartego na ciągłej inwigilacji, na wzór Wielkiego Brata, po bombę z opóźnionym zapłonem, jaką jest otyłość, wynikająca z faktu, iż domy, pojazdy, a nawet nasze ubrania, będą wykonywać za nas wszystkie czynności.

Niektóre z koncepcji zawartych w książce już dziś zaczynają być stosowane w praktyce, inne nadal przypominają twory rodem z powieści fantastycznych Isaaca Asimova czy Raya Bradbury. Profesor Chris Kissling, jeden z autorów książki, twierdzi, iż przeciążenie wszystkich szlaków transportowych oraz niebezpieczeństwo związane ze zmianą klimatu w wyniku spalania paliw kopalnych oznaczają, iż nie można już polegać na tradycyjnych rozwiązaniach.

Lotniska, porty i szlaki handlowe z trudem radzą sobie z największymi współczesnymi samolotami oraz statkami, co ogranicza możliwości zaprojektowania jeszcze większych środków transportu. "Próbujemy ułatwić ludziom spojrzenie w przyszłość i ujrzenie, jakie nadchodzą zmiany, ponieważ uważamy, że trzymanie się utartych rozwiązań nie ma perspektyw" - pisze Kissling. - Wiele z sugerowanych w książce zmian może wydarzyć się w ciągu 50 lat - dodaje profesor.

Nanotechnologia, komunikacja satelitarna i mikroprocesory

Według Kisslinga i współautora książki, Johna Tiffina, przyszłość w dużej mierze opierać się będzie na mniejszych komputerach, satelitach GPS oraz nanotechnologii. Miniaturowe procesory i czujniki mogą być wykorzystywane do śledzenia ruchu pasażerów w węzłach komunikacji publicznej lub zgłoszenia samochodu do serwisu, w przypadku wykrycia usterki.

Satelity będą mogły pomagać komputerom kierować ruchem pojazdów na drogach oraz zdalnie pilotować samoloty i statki, prognozuje książka. Nanotechnologię można będzie wykorzystać również do stworzenia "inteligentnych" ubrań, które zwiększą ludzką zdolność do marszu lub biegu, noszenia ciężkich ładunków lub nawet pozwolą ludziom "latać jak ptaki".

Dzięki postępowi technologicznemu wiele towarów można będzie wytwarzać lokalnie, co zmniejszy potrzebę masowego transportu. Pozostałe towary przewożone będą dookoła świata w ogromnych bezzałogowych łodziach podwodnych - "kolosach sunących bezgłośnie pod powierzchnią oceanów" - które obsługiwałyby popularne szlaki handlowe, bez konieczności zmagania się z falami.

Autorzy sugerują, iż wirtualna rzeczywistość uwolni ludzi od konieczności podróżowania na spotkania, chyba że chcą być tam obecni osobiście. Naukowcy nie przewidują jednak schyłku kontaktów międzyludzkich. Mimo iż komputery mają "lepszą pamięć oraz szybciej wykonują operacje matematyczne, nie bywają roztargnione, senne czy pijane", to czynnik ludzki zawsze pozostanie niezbędny.

"Jest mało prawdopodobne, by sztuczna inteligencja była w stanie wyczuwać towarzyskie niuanse niezbędne w kapitańskiej mesie, czy też posiąść umiejętność radzenia sobie z nietypowymi sytuacjami, jaką mają stewardessy".

Możliwe czy nierealne?

Jak wszyscy futurolodzy, Kissling i Tiffin mogą zostać oskarżeni o odkurzanie starych pomysłów oraz nierealne wytwory wyobraźni. Jednakże niektóre z ich prognoz już zaczynają się spełniać: autopilot jest powszechnie wykorzystywany w samolotach i statkach, a samochody upominają kierowców, by zapięli pasy, zwolnili lub wymienili olej.

"Inne pomysły mają swoje korzenie w obecnie stosowanych technologiach; nawet inteligentne ubrania ewoluowały z takich przedmiotów jak kamizelki ratunkowe czy kombinezony strażaków" - mówi Kissling.

Konsekwencje zakrojonych na tak wielką skalę zmian byłyby odczuwalne nie tylko w komunikacji: podwodne statki mogłyby wytyczyć nowe szlaki handlowe pod Arktyką, a pojawienie się "usprawnionych pieszych" być może wymagałoby ustalenia nowych przepisów ruchu na chodnikach.

Kisslinga niepokoi co prawda możliwość śledzenia ludzi, jednakże bagatelizuje ryzyko powstania społeczeństwa Wielkiego Brata, opartego na inwigilacji: "Jest to proces ewolucyjny; chcąc być częścią społeczeństwa rezygnuje się z indywidualnych swobód na rzecz ogółu społeczeństwa".

Odrzuca on również obawy, że skoro maszyny wykonywać będą tak wiele czynności, ludzkie zdrowie podupadnie jeszcze bardziej. "Inteligentne ubrania być może zmuszą człowieka do ruchu... mogą nawet stanowić część programu zdrowego stylu życia" - twierdzi Kissling.

Transport na miarę XXI wieku

Ruch drogowy

- Powłoki wykonane w nanotechnologii umożliwią samochodom zmianę koloru w zależności od pogody lub w celu wskazania, że dany samochód jest pojazdem służb ratunkowych jadącym na wezwanie; będą pochłaniać energię słoneczną, jak również sprawią, że pojazd będzie sam się czyścił oraz usuwał zarysowania na karoserii.

- Na autostradach prędkość samochodów kontrolowana będzie satelitarnie; urządzenia satelitarne będą redukować odległość między pojazdami oraz zapobiegać niepotrzebnym zmianom pasa ruchu; efektywne wykorzystywanie przestrzeni na drodze zmniejszy korki.

- Miniaturowe kamery będą rejestrować obraz oczu kierowcy by wykryć oznaki zmęczenia, ostrzegając innych kierowców oraz informując policję.

- W razie wypadku "inteligentne" ubrania ograniczą obrażenia oraz naprawią uszkodzenia ciała.

Ruch powietrzny

- Samoloty bezzałogowe latać będą w mniejszej odległości od siebie; trasa przelotu modyfikowana będzie automatycznie by uniknąć złej pogody; samoloty takie będą mniej podatne na ryzyko porwania.

- Pasażerowie otrzymają pigułki nasenne oraz będą rozmieszczeni horyzontalnie na łóżkach.

- Ewentualnie będą mogli wybrać wolniejsze powietrzne statki wycieczkowe, wyposażone w kina, kasyna oraz siłownie.

- W dalszej perspektywie możliwe będzie wprowadzenie samolotów-rakiet, które po starcie zawisną nieruchomo w przestrzeni kosmicznej, czekając, aż Ziemia obróci się, po czym wylądują w docelowym miejscu podróży.

Ludzie

- Czujniki oraz komputery w odzieży oraz budynkach mogą zredukować potrzebę ruchu, sterując oświetleniem, ogrzewaniem, otwieraniem i zamykaniem drzwi, etc.

- Technologie związane z wirtualną rzeczywistością pozwolą na prowadzenie spotkań w cyberprzestrzeni, podróże zaś zarezerwowane będą dla bardziej osobistych okazji.

- "Inteligentne ubrania" bazujące na nanotechnologii będą mogły zwiększyć siłę mięśni oraz pomóc osobom starszym i niepełnosprawnym w poruszaniu się.