American Dream | Motoryzacyjne marzenia na przestrzeni lat

Najpierw marzył, by mieć samochód, potem chciał poczuć moc, w pewnym momencie się zbuntował, a teraz... Jakie są amerykańskie marzenia motoryzacyjne?
Ford Model T Ford Model T Ford Model T

Lata 10. i 20. XX wieku - Mieć samochód

Choć historia współczesnego samochodu rozpoczęła się jeszcze w XIX wieku, dla przeciętnego mieszkańca USA dopiero na początku I Wojny Światowej marzenia o własnym samochodzie zaczęły nabierać konkretnych kształtów.

Produkowany od 1908 roku Ford Model T zaczął zjeżdżać z taśm montażowych w ilościach pozwalających na obniżenie ceny zakupu. Z początkowych 825 dolarów w 1908 r. cena spadła do 440 w 1914 i 345 dolarów w 1916 r.

Ten uniwersalny samochód był trwały, łatwy i niedrogi w naprawie, a części zamienne można było kupić w każdym sklepie żelaznym na terenie całych Stanów Zjednoczonych. Klient mógł wybrać odpowiadające mu nadwozie, od speedstera, przez karetę, po pickupa. Był więc odpowiednikiem sportowego Mustanga, popularnego Focusa, lub pickupa F-150, w zależności od wybranego nadwozia.

Ford Model T - paleta z roku 1911Ford Model T - paleta z roku 1911

Ford Model T w roli samochodu farmeraFord Model T w roli samochodu farmera

Ford Model T w roli samochodu terenowegoFord Model T w roli samochodu terenowego

Ford Model T w roli autobusuFord Model T w roli autobusu

Ford Model TFord Model T

1932 Ford V8 Cabriolet 1932 Ford V8 Cabriolet 1932 Ford V8 Cabriolet

Lata 30. - V8 dla ludu

W dwudziestoleciu międzywojennym rozwój motoryzacji następował w błyskawicznym tempie. Pojawiły się nadwozia wykonane całkowicie ze stali, samonośne konstrukcje (pozbawione ramy nośnej), elektryczne rozruszniki, wycieraczki przedniej szyby, czy lepsze reflektory. Jednak rynek amerykański oszalał na punkcie... silnika V8.

W 1932 roku Ford zaprezentował popularny samochód  - model Coupe - napędzany silnikiem 3.6 V8. Chociaż osiągał śmieszne dziś 65 KM, to zamontowany w ówczesnym niewielkim aucie podbił serca klientów. Miał też ogromny wpływ na kolejne dekady.

1934 Ford V8 Coupe1934 Ford V8 Coupe

1936 Ford V8 Coupe1936 Ford V8 Cabriolet

1938 Ford V8 Coupe1938 Ford V8 Coupe

Ford V8 z filmu American Graffiti Ford V8 z filmu American Graffiti Ford V8 z filmu American Graffiti

Lata 40. Fascynacja prędkością

W 1942 roku rząd Stanów Zjednoczonych zabronił produkcji samochodów cywilnych, by cały przemysł motoryzacyjny mógł wesprzeć machinę wojenną. Zakaz zniesiono dopiero w 1947 roku, ale to nie oznacza, że nasz Johny nie marzył już wcześniej.

Niezależnie od frontu, na którym walczył, Johny miał w wojsku styczność z samolotami. Prędkości, zwłaszcza rozwijane przez myśliwce, rozbudziły pęd ku jak największej prędkości osiąganej także na lądzie. Tuż po wojnie narodził się hot-rodding, a Johny po raz pierwszy sam zakasał rękawy, by ulepszyć swoją maszynę. Ten trend został pokazany w filmie "American Graffiti" (1973).

1955 Chevrolet Bel Air sedan 1955 Chevrolet Bel Air sedan 1955 Chevrolet Bel Air sedan

Lata 50. Szaleństwo zakupów

Na lata 50. w Stanach Zjednoczonych przypada czas prosperity. Coraz bogatsze społeczeństwo konsumuje coraz większą ilość dóbr, a samochód zajmuje szczególne miejsce.

Z jednej strony Amerykanie zakochują się na zabój w silnikach V8, m.in. dzięki konstrukcji Small-Block Chevroleta, z drugiej szaleństwo zakupów doprowadza do wypuszczania nowych modeli każdego roku. Przykładowo, mimo niemal niezmienionej konstrukcji każdy model Bel Air Chevroleta z lat 55, 56, 57 i 58 jest inny z wyglądu i łatwo rozpoznawalny dla miłośnika motoryzacji po dziś dzień.

Lata 50. to także fascynacja napędem odrzutowym, dzięki czemu stylistyka samochodów często inspirowana była wyrobami przemysłu lotniczego.

1956 Chevrolet Bel Air cabriolet1956 Chevrolet Bel Air cabriolet

1957 Chevrolet Bel Air coupe1957 Chevrolet Bel Air coupe

1958 Chevrolet Bel Air sedan1958 Chevrolet Bel Air sedan

1969 Chevrolet Chevelle COPO 427 1969 Chevrolet Chevelle COPO 427 1969 Chevrolet Chevelle COPO 427

Lata 60. Prężymy muskuły

Początek lat 60. wydawał się nudny. Po erze ogonów i tylnych lamp stylizowanych na dyszę silnika odrzutowego samochody stały się zwyczajne. Ale ten spokój nie trwał długo. Coraz popularniejsze wyścigi na 1/4 mili, czyli tzw. drag racing, nakłoniły producentów do montowania coraz większych i coraz mocniejszych silników w zwykłych autach. Dodge Dart, Pontiac GTO, czy Chevy Chevelle otrzymywały coraz większe jednostki, których moc szybko przekroczyła barierę 400 KM. Prężenie muskułów zakończył dopiero pierwszy kryzys paliwowy.

Ford Mustang - Ogłoszenia

1969 Pontiac GTO Judge1969 Pontiac GTO Judge

1970 Dodge Charger1970 Dodge Charger

Holman-Moody 1964 Ford FairlineHolman-Moody 1964 Ford Fairline

1970 Dodge Challenger R/T 440 Magnum w filmie Znikający punkt 1970 Dodge Challenger R/T 440 Magnum w filmie Znikający punkt 1970 Dodge Challenger R/T 440 Magnum w filmie Znikający punkt

Lata 70. Pojedynki na szosie

Lata 70. to era filmów drogi. Takie produkcje, jak "Pojedynek na szosie" (1971), "Znikający punkt" (1971), czy "Mistrz kierownicy ucieka" (1977) na różny sposób zdefiniowały buntownika, który za kierownicą swojego samochodu przeciwstawia się całemu światu.

Nissan 300 ZX Nissan 300 ZX Nissan 300 ZX

Lata 80. Niezawodni Japończycy

W latach 80. rozpoczął się powolny upadek amerykańskiego przemysłu motoryzacyjnego. Wówczas jeszcze nic nie wskazywało na to, że GM może zbankrutować, ale coraz mocniejsza pozycja firm japońskich miała solidną podstawę. Małe ekonomiczne auta, jak je określano, były niezawodne, przez co tanie i bezproblemowe w eksploatacji. Tę fascynację czymś, co w końcu się nie skrzypi od wyjazdu z salonu, nie cieknie, nie gubi oleju, ani go nie spala w tempie l/1 tankowanie widać także w kinie. Toyota Hilux SR5 w "Powrocie do przyszłości" (1985), Nissan 300 ZX w "Randce w ciemno" (1987) z Brucem Willisem pokazały, że chęć posiadania samochodu z importu nie musi oznaczać "europejczyka".

Toyota Hilux - Ogłoszenia

1992 Hummer H1 1992 Hummer H1 1992 Hummer H1

Lata 90. Schwarzenegger rządzi

Lata 90. to era bezpieczeństwa. Każde rodzina kupowała wówczas minivana, a ten rodzaj nadwozia przeżywał wówczas swój rozkwit. Ale jakie były motoryzacyjne marzenia? Ostatnia dekada XX wieku upłynęła pod wpływem Arnolda Schwarzeneggera. To za jego sprawą wojskowa półciężarówka HMMWV zwana Humvee, podbiła rynek cywilny (już jako Hummer H1).

Szaleństwo trwało od 1992 roku, kiedy H1 trafił do salonów. W 1998 roku zachęcone sukcesem GM kupiło prawa do marki Hummer, aby stworzyć całą gamę modeli budzących grozę i podziw na ulicach. Tak narodziły się H2 i H3. Szybko rosnące ceny paliwa po kryzysie z 2008 roku i kłopoty GM zmiotły markę z rynku. Ostatni Hummer zjechał z taśmy w 2010 roku.

2004 Hummer H1 Alpha2004 Hummer H1 Alpha

2002 Hummer H22002 Hummer H2

2010 CFC Hummer H22010 CFC Hummer H2

2008 Hummer H32008 Hummer H3

1998 Volkswagen Beetle 1998 Volkswagen Beetle 1998 Volkswagen Beetle

Lata 2000. Retromarzenia

Pierwsze samochody stylizowane na klasyki sprzed lat pojawiły się na rynku jeszcze w latach 90., ale prawdziwe retroszaleństwo osiągnęło apogeum w kolejnej dekadzie. Volkswagen Beetle przetarł szlak, którym podążył Ford ze swoim Mustangiem. Sukces jaki osiągnął pchnął Chryslera do rozpoczęcia prac nad Dodgem Challengerem, a Chevroleta nad nowym Camaro. W 2010 roku do Stanów w końcu dotarł Fiat 500, który zyskał swoich zwolenników zwłaszcza w zakorkowanych miastach, jak Nowy Jork, czy Los Angeles.

Fiat 500 - Ogłoszenia

2002 Chevrolet Bel Air Concept2002 Chevrolet Bel Air Concept - nowoczesny, choć retro

2005 Ford Mustang2005 Ford Mustang - "muscle car is back"

2006 Dodge Challenger Concept - odpowiedź na Mustanga2006 Dodge Challenger Concept - błyskawiczna odpowiedź na Mustanga

2011 Fiat 500 - amerykańska wersja produkowana jest w Meksyku2011 Fiat 500 - amerykańska wersja produkowana jest w Meksyku

2012 Tesla model S 2012 Tesla model S 2012 Tesla model S

Lata 2010. Ecomania

W poprzedniej dekadzie samochód ekologiczny kojarzył się Amerykanom jednoznacznie z Toyotą Prius. Ale w międzyczasie na rynku wyrosła pokaźna ilość innych samochodów hybrydowych oraz oferujących inne możliwości oszczędzania. Rozpoczęła się era ratowania planety. Nieco naciągana, bo przecież i tak ludzkość wykorzysta całe odkryte złoża ropy, ale ekologia to nie tylko troska o środowisko, to także moda. Jeżdżenie Priusem, lub co najmniej inną hybrydą w pewnych kręgach stało się niemal oczywistością.

Chociaż samochody elektryczne mają jeszcze sporo wad (niski zasięg, spora masa, wysoka cena), to moda na ekosamochody spowodowała, że Nissan zdecydował się na rozpoczęcie seryjnej produkcji swojego elektrycznego modelu Leaf, a na rynku pojawiła się Tesla mająca spore szanse na przetrwanie.

2008 Tesla Roadster2008 Tesla Roadster - elektryczny samochód sportowy

2010 Nissan Leaf2010 Nissan Leaf - samochód elektryczny codziennego użytku

System autonomiczny Google zamontowany w Toyocie Prius System autonomiczny Google zamontowany w Toyocie Prius System autonomiczny Google zamontowany w Toyocie Prius

Samochód przyszłości

Wydaje się, że rynek oferuje już wszystko. Miłośnicy muscle carów wciąż mogą kupić paliwożerne coupe (lub kabriolet) i cieszyć się "rykiem" setek koni mechanicznych. Ekolodzy także mają wybór, rynek oferuje przeróżne możliwości, w tym modele "czysto" elektryczne. Współczesne auta są już bardzo bezpieczne (do pewnej prędkości), a liczba systemów wspomagających kierowcę ciągle rośnie. Skoro mamy już "wszystko", to jak ma wyglądać samochód przyszłości?

Toyota Prius - Ogłoszenia

Odpowiedź znamy już od kilku lat. Kolejna dekada będzie należeć do systemów autonomicznych. Wszystko zaczęło się od marzenia firmy Google, która pragnie wyeliminować wypadki z dróg. Rozwiązaniem ma być zastąpienie kierowcy komputerem, który przewidzi każdą sytuację, a komunikując się z innymi samochodami i otoczeniem poprawi też płynność ruchu. Prace są bardzo zaawansowane, a producenci aut nie chcą pozostać z tyłu i także rozwijają własne systemy tego typu. Przyszła dekada stoi pod znakiem zautomatyzowanej motoryzacji indywidualnej i czy się nam to podoba, czy nie wkrótce stanie się faktem.

Być może dzięki powszechnego zastosowania autonomicznego prowadzenia ruch na skrzyżowaniach będzie w przyszłości wyglądał mniej więcej tak:

Komentarze (10)
American Dream | Motoryzacyjne marzenia na przestrzeni lat
Zaloguj się lub komentuj jako gość
  • Gość: Iwo

    Oceniono 10 razy 10

    Przyjemnie się czytało.

  • racetam

    Oceniono 5 razy 5

    zapomnieliście chyba o corvette c2...

  • Gość: Krzyś

    Oceniono 4 razy 4

    Ciekawy artykuł. Jest wiele blogów o tej tematyce, np. "historia z kołem w tle". W końcu motoryzacja to nie tylko dobrze znane marki i nazwiska.

  • cracovian

    Oceniono 9 razy 3

    Lata 2010 to ecomania (sam mam dwa LEAFy i vana tankuje dwa razy w roku), w samej Atlancie ich przeszlo tysiac na miesiac schodzi, ale ceny energii (paliwa tez) sie ustabilizowaly i nawet jeszcze spadaja, wiec crossovery, mniejsze i juz bardziej oszczedne SUVy coraz lepiej sie sprzedaja. Tesla Model S jest hitem, ale kazdy czeka na Model X :-) Mysle, ze ten woz ostatecznie zdefiniuje dekade.

  • walek7003

    Oceniono 5 razy 1

    Cholera...zatrzymałem sie w rozwoju w latach 20 tych ubiegłego wieku....V8 mam i nie chcę niczego innego...

  • cichwoda

    0

    2006 Dodge Challenger, jest w nim moj maly wklad od skladania pierwszego "underbody" po "water test" w ukryciu przed oczami ciekawskich...

  • adriani75

    0

    Pomyśleć że Niemcy zaczęli od garbusa i to jeszcze ukradzionego Skodzie a wszystkie maszyny do produkcji samochodów, całe linie produkcyjne były wtenczas amerykańskie. Są potęgą bo mieli jedną regułę "Pieniądze zarabia się masowością a nie jakością". To zdanie dawnego szefa VW dedykuję dumnym posiadaczom VW, Audi czy Skody

  • dephazz

    0

    Tesla S jest symbolem naszych czasów.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX